تاج را به خاطر بسپار...فوتبال مردنیست!
روز 26 آبان سرانجام فرا رسید... موعد کنار رفتن بازنشستهها از تمام مناصب و مسندهای دولتی. خیلی از روسا و مدیران مطرح در سازمانهای بزرگ کشور طبق قانون از این روز باید از سمتشان کنارهگیری کنند.

یک نفر در این میان اما در آخرین لحظات از خطر گریخت: «مهدی تاج» رییس فدراسیون فوتبال. درست یک روز بعد از آن که سازمان امور اداری و استخدامی تاکید کرد که: «قانون منع بکارگیری بازنشستهها شامل موسسات عمومی غیردولتی نیز میشود و تمامی فدراسیونها از جمله فدراسیون فوتبال را نیز در بر میگیرد و هیچ استثنایی در این رابطه وجود ندارد» و در حالی که همه منتظر خروج این مدیر اصفهانی از فدراسیون فوتبال بودند یک بند قانونی به داد او رسید و باعث شد تاج علیرغم همه فشارها در فدراسیون ماندگار شود.
اما این بند قانونی چه بود؟ ماده 60 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران میگوید: «دستگاههای موضوع ماده این قانون مکلفند حسب درخواست جانبازان و آزادگانی که قبل از تصویب این قانون در خدمت دستگاه بوده و قطع همکاری نمودهاند صرفا برای یک بار نسبت به اعاده به خدمت آنان اقدام نمایند.» به این ترتیب راه حل فرار تاج از برکناری به خاطر بازنشستگی پیدا شد. تاج برای اینکه در فدراسیون بماند از سمتش استعفا میدهد و چون جانباز و ایثارگر است صرفا برای یک بار میتواند به محل خدمتش برگردد.
داستان از کجا شروع شد؟
مهدی تاج طبق قوانین دولتی بازنشسته محسوب میشود. اما نکته این جاست که او طبق اساسنامه فدراسیون فوتبال شرایط ریاست بر فدراسیون فوتبال را دارد. ماده 39 بند 3-2 درباره شرایط سنی رئیس فدراسیون فوتبال این طور تعریف شده است: «حداقل 38 سال و حداكثر 68 سال تمام سن در زمان انتخابات». مهدی تاج 58 ساله است و هنوز 10 سال با سقف شرایط سنی ریاست فدراسیون فوتبال فاصله دارد.
مدتی پیش قانون منع به کارگیری بازنشستگان در مناصب دولتی به همه سازمانها ابلاغ شد. یکی از کسانی که شامل این قانون میشد مهدی تاج بود. در آن برهه عدهای که خواهان ماندن تاج در فدراسیون بودند به دنبال راه حلی برای معافیت او از این قانون بودند. یکی از این راههای فرار، درصد جانبازی مهدی تاج بود. طبق قوانین، جانبازان بالای 50 درصد از «منع به کارگیری بازنشستگان» معاف میشدند.
آن روزها روی این قضیه خیلی مانور داده شد. در ابتدا گفته شد تاج جانباز 45 درصد است و بنابراین نمیتواند از این معافیت استفاده کند. اما خبر رسید که این درصد مربوط به سالهای پیشین است و با گذشت زمان این درصد قطعا افزایش یافته است. رئیس فدراسیون فوتبال یک بار هم در برنامه «فرمول یک» علی ضیا درصد جانبازی خودش را 50 درصد اعلام کرد. اما این مساله هم در نهایت نتوانست کمکی به تاج بکند.
بعد از ناکامی در این مورد تاج و فدراسیوننشینها تصمیم گرفتند از یک موضوع دیگر استفاده کنند. آن موضوع این بود که ثابت کنند فدراسیون فوتبال یک نهاد دولتی نیست و قوانین سازمانهای دولتی شامل این نهاد نمیشود. حقیقت هم البته همین است. در همه کشورهای دنیا فدراسیون فوتبال یک نهاد غیر دولتی محسوب میشود که هر تغییری در آن با تصمیم اعضای هیات مدیره و البته مجمع عمومی فدراسیون گرفته میشود. این مساله در اساسنامه فدراسیون به وضوح قید شده است. فیفا هم در این مورد بسیار سختگیر است و به شدت با دخالت دولتها در امور فدراسیونها برخورد میکند. کما این که قبل از این هم یک بار فدراسیون فوتبال ایران را تعلیق کرده است. اما در سالهای گذشته اتفاقاتی رخ داده که استقلال فدراسیون از دولت را زیر سوال برده است.
وابستگی فدراسیون به کمکهای دولت
چیزی که تاج در ماهها و روزهای اخیر به شدت روی آن مانور داده است بحث غیر دولتی بودن فدراسیون فوتبال است. او چند روز پیش در مصاحبهای گفته بود: «بسیاری از اعضای هیات رییسه و هیاتهای فوتبال سراسر کشور مشمول بحث بازنشستگی هستند. حضور این عزیزان بر اساس بند یک اساسنامه فدراسیون فوتبال است که فدراسیون را یک نهاد غیردولتی و دارای شخصیت حقوقی مستقل دانسته است. بر اساس همین اساسنامه، آقای کفاشیان ۱۰ سال پیش از این رئیس فدراسیون فوتبال شدند در حالی که همان زمان سه سال بود که بازنشسته شده بودند. علی ایحال، نظر ما نظر کارشناسانی است که در این چند روز دیدگاههای ارزشمند خود را بیان کردهاند. اگر واقعا فدراسیون فوتبال مشمول قوانین نهاد دولتی شود، هیچ اصراری بر استفاده از بازنشستگان نداریم.»
تاج این بحث موافقت با تصمیم مسئولین را در حالی مطرح میکرد که مشخصا در تلاش بود راهی برای ماندن در فدراسیون پیدا کند. از اینجا بود که تاج ناچار شد پای فیفا را وسط بکشد. او با یادآوری تعلیق فدراسیون فوتبال ایران در سال 1385 گفت: «اگر روزی قانون حکم کند که هر فرد یا مسئولی در حوزه مدیران فدراسیون فوتبال در سمت خود باقی نماند، اطمینان داشته باشید بدون درنگ این اتفاق رخ میدهد ولی تا زمانی که فدراسیون فوتبال بر اساس یک روند دموکراتیک و با احترام به یک مجمع بنا شده، نباید اجازه بدهیم اتفاقاتی رخ بدهد که فوتبال به عقب بازگردد. سال ۸۵ که فوتبال ما تعلیق شد کمیته انتقالی با حضور شش کارشناس و نمایندگان فیفا و سازمان تربیت بدنی وقت به ریاست آقای صفایی فراهانی شکل گرفت و در نهایت اساسنامهای را تصویب و بر اساس آن فدراسیون فوتبال را نهادی غیردولتی تعریف کردند. بر اساس آن حدود ۱۱ سال است که فدراسیون فوتبال به عنوان یک نهاد غیردولتی در حال فعالیت است.»
با این وجود تناقضهایی درباره استقلال فدراسیون فوتبال از دولت وجود دارد که کار را برای تاج سخت میکرد. یک مورد این که حدود دو سال پیش هم بحث منع به کارگیری بازنشستگان در مناصب دولتی مطرح شد. در آن برهه اما تاج مخالفتی با این قانون نکرد. او در سال 1395، شخصا و با دستور سازمان بازرسی کل کشور و نهادهای نظارتی مدیرانی مانند غلامرضا بهروان، علی کاظمی و مصطفی شهبازی به همراه ۳۹ نفر دیگر را به بهانه بازنشستگی از سمتهایشان کنار گذاشت. این اتفاق باعث دلخوری مدیرانی مثل بهروان شد. هرچند این دلخوری شدید نبود اما مشخص بود که برخی از مدیران فدراسیون معتقد بودند تاج با قربانی کردن آنها شرایط را برای ماندن خودش در فدراسیون مهیا کرده است.
سوالی که پیش میآید این است که تاج چرا آن روزها در دفاع از همکارانش اشارهای به غیر دولتی بودن فدراسیون فوتبال و همچنین تهدید فیفا در صورت دخالتهای دولتی نکرد؟ چرا آن روز تاج از دستور دولتی تبعیت کرد اما امروز نه. مورد بعدی که استقلال فدراسیون از دولت را زیر سوال میبرد کمکهای مالی است که دولت از طریق وزارت ورزش به فدراسیون فوتبال میکند. این کمکها به خصوص در سال منتهی به جام جهانی افزایش داشت و باعث شد مشکلات سختافزاری تیم ملی قبل از جام جهانی تا حد زیادی رفع شود.
واضح است که اگر کمکهای دولت به فدراسیون فوتبال نبود تیم ملی در شرایط مطلوبی راهی جام جهانی نمیشد. خود تاج در سال منتهی به جام جهانی بارها از وزارت ورزش درخواست کمک مالی داشت. بعدها هم بارها از وزیر ورزش به خاطر کمکهایش به فدراسیون و تیم ملی تشکر کرد. این مساله نشان میدهد فدراسیون لااقل به لحاظ مالی مستقل نیست و نیاز شدیدی به کمکهای مالی دولت دارد. طبیعی است که با این شرایط ادعای استقلال فدراسیون و غیر دولتی بودن آن چندان درست نباشد. از طرفی این هم که دولت به فدراسیون کمک مالی بکند اما فدراسیون از قوانین دولتی تبعیت نکند منطقی نیست.
تاج بیرون از فدراسیون هیچ حامی نداشت
این پرونده با ابقای تاج در فدراسیون به پایان رسیده است اما بد نیست زوایای مغفول مانده این داستان هم بررسی شود. نکته مهمی که در این مدت به چشم آمد این بود که تاج تقریبا هیچ حامی بزرگی در داخل کشور نداشت. اغلب اهالی فوتبال با جملاتی تند و بعضا گزنده خواستار کنارهگیری تاج بودند. حتی کسی مثل امیر عابدینی که زمانی مشاور درجه یک و معتمد تاج بود و در انتخابات چند سال قبل فدراسیون یکتنه کار را برای علی کفاشیان درآورد و با حرفهایی که در مجمع انتخاباتی فدراسیون زد اجازه نداد رقیبان او رئیس فدراسیون فوتبال شوند.
درباره رابطه تاج و کفاشیان هم همه دانند چه توافق و همفکری عجیبی بین آنها وجود دارد. حالا همین عابدینی موافق ماندن تاج در فدراسیون نیست. او روز چهارشنبه در مصاحبهای به تاج توصیه کرد خودش از فدراسیون استعفا بدهد و برود: «امیر حاج رضایی که همیشه جزو محترمترین مربیان و کارشناسان فوتبال ایران بوده است، توصیه جالبی داشت و گفت از مهدی تاج خواهش می کنم فدراسیون فوتبال را رها کند و برود. من هم همین توصیه را به تاج دارم. این زیباترین حرف برای رئیس فدراسیون فوتبال است.» عابدینی حتی ادعای تاج مبنی بر تهدید فیفا برای تعلیق فدراسیون را هم بلوف میدانست: «باید بخشی از هیات رئیسه هم بروند. ولی گویا آقایان در وزارت ورزش هم قانون را خوب مطالعه نکردهاند! من چند سال است که در فوتبال نیستم ولی به شما میگویم بند ۲ ماده ۳۸ اساسنامه فدراسیون فوتبال با صراحت میگوید اگر رئیس به هر دلیلی کنار برود، باید نایب رئیس جایش را بگیرد. اگر هم نایب رئیس نتوانست، یکی از اعضای هیات رئیسه موظف است سرپرست شود. شنیدم جناب وزیر گفته است از بیرون سرپرستی برای فدراسیون تعیین میکنیم. گویا ایشان قانون را نمیداند. فیفا اگر هم تهدیدی داشته باشد، روی این بخشهاست.»
هوشنگ نصیرزاده هم که مدتی روابط خوب و نزدیکی با فدراسیون داشت به تاج توصیه کرده بود خودش استعفا بدهد و برود تا مشکلی برای فدراسیون پیش نیاید: « اگر فشاری بیاورند که کسی پستش را ترک کند و به گوش فدراسیون بینالمللی برسد عکسالعمل از سوی فیفا صورت خواهد گرفت اما اگر استعفا بدهند مشکلی پیش نمیآید. همین روز گذشته که کنفدراسیون فوتبال آسیا مطلبی منتشر کرده بود یک هشدار بود. اساسنامه فدراسیون کشتی و تیراندازی هم تصویب هیأت دولت ندارند اما اینکه باید چطور عمل شود، نمیدانم اما نگاه بیرونی به تشکیلات ما این است که فدراسیون یک نهاد مستقل است.» تنها حامیان تاج همکاران او در فدراسیون بودند.
مصاحبهای که در 90 پخش نشد
اتفاق ویژه هفته گذشته در این پرونده یک مصاحبه بود که پخش نشد. جیانی اینفانتیو رئیس فیفا که برای تماشای بازی فینال لیگ قهرمانان آسیا به تهران آمده بود جلساتی با تاج و فدراسیونیها داشت. بعد هم در مصاحبه با برنامه 90 و عادل فردوسیپور داشت که حاوی هشدارهایی به دولت ایران درباره تبعات دخالت در امور فدراسیون فوتبال بود. این مصاحبه البته به دلایلی که مشخص نشد چیست پخش نشد. تاج البته همیشه این که فیفا و AFC را در جریان این اتفاقات گذاشته تکذیب کرده و گفته هیچ مکاتبهای با رئیس فیفا نداشته. اما او در این مدت یکی دو بار در خارج از کشور با اینفانتینو ملاقات داشته است. مشخصا در جلسهای که فدراسیون در تهران با اینفانتینو و شیخ سلمان رئیس AFC برگزار شده هم در این مورد صحبتهایی شده. چرا که دو روز بعد از فینال لیگ قهرمانان آسیا سایت AFC و همچنین اینستاگرام این نهاد، در پستهایی تهدیدآمیز هشدار دادند که اخبار فوتبال ایران را دنبال میکنند و در صورتی که دخالت در امور فدراسیون فوتبال ایران اثبات شود بدون هیچ ملاحظهای فدراسیون فوتبال را تعلیق میکنند!
برگهای برنده تاج
درست است که در نهایت یک بند از قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران منجی تاج برای ماندن در فدراسیون فوتبال شد اما به نظر میرسد بدون این بند هم تاج در فدراسیون ماندنی بود. او برگهای برندهای داشت که میتوانستند نقش مهمی در این ماجرا بازی کنند. اولین برگ برنده همین حمایت اینفانتینو و شیخ سلمان از تاج و هشدار به مقامات دولتی بود.
سابقه نشان داده که فیفا در این مباحث اصلا تعارف ندارد. فیفا یک بار بعد از برکناری محمد دادکان توسط رئیس وقت سازمان تربیت بدنی فوتبال ایران را تعلیق کرده بود. نکته بعدی نزدیکی زمان برگزاری جام ملتهای آسیاست. روز 15 دی یعنی یک ماه و دیگر جام ملتها در امارات آغاز میشود و طبیعی است که وقوع تغییرات در این سطح در فدراسیون فوتبال ممکن است تاثیرات بدی روی روند تیم ملی بگذارد.
به همین دلیل تصمیم گرفته شد تغییرات در فدراسیون قبل از جام ملتها عملی نشود و به بعد از این مسابقات موکول شود. نکته بعدی باز هم درباره همکاران تاج در فدراسیون است. به نظر میرسد تاج قصد دارد با برکناری دبیر کل و 5 عضو هیات رئیسه حسن نیتش را به دولت نشان بدهد. این دقیقا همان کاری است که تاج دو سال پیش هم کرد.
بهرشکل تاج در جلسه با وزیر ورزش، با بهای عدم تعلیق فوتبال ایران، تمامی نیروهای کنار دست خود را مثل محمد رضا ساکت وجه المصالحه خود قرار داد تا هم بقای خود را تضمین کند و هم حرف وزیر برای اجرای قانون در فدراسیون روی زمین نماند... اما آنچه که بعد از این ماجرا نتیجه گیری را آسان می کند این است که حکمرانی تاج در فدراسیون فوتبال در این شرایط آنقدر برای او مهم بوده است که از هر طرفندی برای ماندگاری اش سود جست تا جایی که به نوعی یک پیشانی سفید از خود برجای بگذارد...
پیشانی سفیدی که قطعا برای بخت سفیدی فوتبال ایران نیست و آنقدر دلایل سیاه دارد که به راحتی عنوان کنیم تاج را به خاطر بسپار... فوتبال مردنی است!!
+ نوشته شده توسط سعید قرایی در دوشنبه بیست و هشتم آبان ۱۳۹۷ و ساعت
11:30 |